Overzichtspagina methode

Methodes vergelijken

Selecteer minstens twee methodes via 'Voeg toe aan vergelijking'

Nu vergelijken

Overzicht

Type

methode

Doelgroep(en)

BAO 4-8
SBO
VMBO-B 1-4
VMBO-G 1-4
VMBO-K 1-4
VMBO-T 1-4
H 1-4
V 1-4
MBO
SO-cluster 3
SO-cluster 4

Vak(ken)

rekenen en wiskunde
rekenen
lezen
Nederlands

Links

Achtergrondinformatie en bestellen Nieuwsbegrip
Nieuwsbegrip XL
Informatie over pilot Nieuwsbegrip 2013

Documenten:

Taalpilots kwaliteitskaart Nieuwsbegrip
Recensie Van 12-18, oktober 2008
Recensie COS, januari 2014
Methodeanalyse SLO
Recensie COS, april 2011
Recensie JSW, maart 2013

Uitgever / Besteladres

CED-Groep
Postbus 8639
3009 AP ROTTERDAM
http://www.cedgroep.nl
verkoop@cedgroep.nl
010 - 4071666



Samenvatting

Nieuwsbegrip heeft tot doel begrijpend lezen en rekenen aantrekkelijker te maken en te stimuleren. De website bevat interactieve lees- en rekenlessen waarbij de actualiteit als kapstok wordt gebruikt.
Nieuwsbegrip besteedt structureel aandacht aan lees- en woordenschatstrategieën. Nieuwsbegrip is onderverdeeld in vijf niveaus, voor basisonderwijs, voortgezet onderwijs en mbo. Voor leraren is er een algemene handleiding en wekelijks een actuele handleiding. Voor leerlingen is er een stappenplan lezen en elke week een tekst over een actueel onderwerp. Bij die tekst horen opdrachten. Bij Nieuwsbegrip kunnen rollen verdeeld worden onder de leerlingen.
Om Nieuwsbegrip als complete methode voor begrijpend lezen te kunnen gebruiken is ook Nieuwbegrip XL nodig.
De licentie van Nieuwsbegrip basis biedt toegang tot een wekelijks nieuw NOS Jeugdjournaal-filmpje, digibordtools, Schrijflessen voor niveau A en B en een basisset toetsen. Iedere maand verschijnen binnen het onderdeel Nieuwsbegrip Financieel voor leerlingen in groep 8, lessen over nieuws uit de financiële wereld. Ook is er Nieuwsbegrip Schrijven met stelopdrachten. Het doel is dat leerlingen teksten leren schrijven met verschillende functies en in verschillende vormen, dat zij plezier hebben in schrijven en dat zij verschillende stappen in het schrijfproces aanleren.
De website Nieuwsbegrip XL bevat andere tekstsoorten zoals reclame, betoog en fictief verhaal. Er is aandacht voor woordenschat en er zijn functionele schrijfopdrachten. Tevens zijn strategielessen, die gedurende het schooljaar flexibel inzetbaar zijn, beschikbaar. PO en VO kennen een eigen layout voor Nieuwsbegrip XL.
Nieuwsbegrip Rekenen biedt leerlingen uit groep 4 t/m 8 van het PO en de onderbouw van VO opdrachten in aanvulling op de gebruikte rekenmethode. Voor het S(B)O zijn er aangepaste opdrachten. Nieuwsrekenen biedt iedere week stof voor minstens een half uur extra rekenen, aan de hand van het onderwerp van Nieuwsbegrip.
Leerlingen krijgen bij alle onderdelen van Nieuwsbegrip meteen feedback en docenten kunnen de resultaten van hun leerlingen volgen.
De vermelde prijs betreft een licentie per school voor één jaar bij 101 tot 500 leerlingen. De ingangsdatum is zelf te bepalen. De licentie wordt niet automatisch vernieuwd.
Met ingang van het schooljaar 2013-2014 is er, in tegenstelling tot de oude versie, één gezamenlijke portal voor Nieuwsbegrip en Nieuwsrekenen. Deze is ook geschikt voor gebruik op de meeste tablets.

Bekijken

Voorbeeld tekst niveau AAVoorbeeld opdracht niveau AA

Onderdelen

TitelDoelgroepenJaarPrijsISBN
Licentie Nieuwsbegrip basisMeer informatieBAO 4-8 VMBO-BKGT H V 1-4 MBO2013350,00
Licentie Nieuwbegrip XLMeer informatieBAO 4-8 VMBO-BKGT H V 1-4 MBO2013225,00
Licentie Nieuwsbegrip rekenenMeer informatieBAO 4-8 VMBO-BKGT 1-2 H V 1-3 SBO SO-cluster 3 SO-cluster 42013300,00
Beschrijving

Hieronder vindt u de uitgangspunten en doelstellingen die de uitgever heeft gehanteerd bij de ontwikkeling van de methode.

Visie uitgever: Nieuwsbegrip. Begrijpend lezen met het nieuws van de dag





Vakgebied

Terug naar boven ↑

Nieuwsbegrip is een programma voor begrijpend lezen op basis van actuele teksten. Het vak begrijpend lezen is een belangrijke vaardigheid, in het basisonderwijs, maar ook in het voortgezet onderwijs, al wordt het daar niet als apart vak benaderd. Het doel van Nieuwsbegrip is leerlingen goed begrijpend te leren lezen. Een middel dat Nieuwsbegrip daarbij gebruikt is de actualiteit. Daarnaast is er veel aandacht voor het aanleren van leesstrategieën. Niet te veel en alleen díe strategieën die bewezen effectief zijn.
Nieuwsbegrip biedt actuele lessen op vijf niveaus en zorgt daarmee voor een doorlopende leerlijn begrijpend lezen voor leerlingen van groep 4 tot en met het 3e en 4e leerjaar havo-vwo. Nieuwsbegrip sluit aan bij de referentieniveaus voor het lezen van zakelijke teksten.
Het programma is in te zetten in primair onderwijs, speciaal basisonderwijs, praktijkonderwijs, voortgezet onderwijs en mbo.



Betekenis voor het vakgebied

Terug naar boven ↑

Nieuwsbegrip heeft voor een omwenteling gezorgd in het denken over begrijpend lezen in Nederland. Door gebruik te maken van actuele teksten heeft het bijgedragen aan een andere houding van leerkrachten en leerlingen als het gaat om het lezen van teksten. Waar men voorheen begrijpend lezen als saai en weinig uitdagend ervoer, zorgt Nieuwsbegrip voor betrokkenheid en motivatie. In die context wordt gericht gewerkt aan het opbouwen van een strategische leesaanpak, waarmee leerlingen worden getraind en voorbereid op het lezen van teksten buiten het vak van begrijpend lezen. Het lezen van teksten is immers een belangrijke manier om je woordenschat uit te breiden, je kennis van de wereld te vergroten en te leren bij andere vakken.



Betekenis voor leraar

Terug naar boven ↑

Nieuwsbegrip is een middel waarmee de leerkracht strategisch begrijpend lezen kan vormgeven. Door hardop denkend voor te doen hoe hij of zij strategieën toepast bij het lezen van de tekst, is de leerkracht een voorbeeld voor de leerlingen. Dit modelen is een essentiële leerkrachtvaardigheid om goed begrijpend lezen aan te leren. Nieuwsbegrip geeft de leerkracht hiervoor ondersteuning in de vorm van digibordtools. Het enthousiasme voor het werken met actueel lesmateriaal in combinatie met het duidelijke format van de lessen, maakt het werken met Nieuwsbegrip in de klas aantrekkelijk en laagdrempelig.



Betekenis voor leerling

Terug naar boven ↑

Leerlingen zijn actieve kinderen die midden in de maatschappij staan. Door Nieuwsbegrip worden zij zich bewust van wat ze zelf al weten van de wereld buiten de klas. Voorkennis speelt een belangrijke rol bij begrijpend lezen. De leerlingen leren actief te lezen door strategieën te gebruiken bij het lezen van de tekst, zoals verbanden leggen tussen hun voorkennis en de tekst. Leren in interactie door samenwerken, elkaars model zijn en hardop denken zijn cruciaal in het proces.



Intenties en ambities

Terug naar boven ↑

Nieuwsbegrip is een complete methode voor begrijpend lezen. Doordat de leerlingen in Nieuwsbegrip naast nieuwsteksten ook oefenen met andere tekstsoorten, wordt gericht gewerkt aan de kerndoelen voor begrijpend lezen. Met filmmateriaal, gemaakt door het Jeugdjournaal biedt het programma voldoende aanknopingspunten om ook andere doelen te werken, zoals kijken en luisteren, maar ook schrijven. Met het wekelijkse aanbod van en oefeningen met relevante woorden kunnen leerlingen bovendien hun woordenschat uitbreiden.

Sinds de start van Nieuwsbegrip in 2005 werkt de CED-Groep voortdurend aan vernieuwing om de hoge kwaliteit van het lesmateriaal te waarborgen. In vogelvlucht: Nieuwsbegrip ging van twee naar vijf niveaus, werd met Nieuwsbegrip XL kerndoeldekkend, heeft een volwaardig toetsenpakket ontwikkeld en is uitgebreid met digibordtools en lessen voor schrijfvaardigheid (stellen).
Nieuwsbegrip wordt ontwikkeld door professionele auteurs met een wetenschappelijke achtergrond. In samenwerking met universiteiten worden diverse studies naar Nieuwsbegrip uitgevoerd. Doordat we werken met een website zijn we in staat verkregen inzichten uit onderzoek snel te vertalen naar de lespraktijk. Ook het directe en permanente contact met gebruikers zorgt ervoor dat we ook op details Nieuwsbegrip steeds kunnen verbeteren. In 2013 zal een nieuwe portal voor Nieuwsbegrip in gebruik worden genomen.



Beschrijving: Beschrijving Nieuwsbegrip





Samenvatting

Terug naar boven ↑

Nieuwsbegrip biedt leerstof voor begrijpend lezen en heeft tot doel het leesbegrip van de leerlingen te stimuleren. De actualiteit wordt daarbij als kapstok gebruikt. Bij Nieuwsbegrip Basis verschijnen wekelijks nieuwe, te downloaden en te printen, lessen. Nieuwsbegrip besteedt structureel aandacht aan lees- en woordenschatstrategieën. Bij de onderwerpen uit de lessen worden filmpjes gemaakt (Nieuwsbegrip in beeld).

Nieuwsbegrip is onderverdeeld in vijf niveaus, bruikbaar voor respectievelijk groep 4 basisonderwijs; groep 5/6; groep 7/8, onderbouw vmbo en mbo niveau 1; onderbouw havo/vwo en mbo niveau 2/3; voor leerjaar 3/4 van vmbo-tl, havo,vwo en mbo niveau 3/4.
Voor leraren is er een algemene handleiding en een handleiding per les (week). Voor leerlingen is er een stappenplan lezen en elke week een tekst over een actueel onderwerp met bijbehorende opdrachten. Per jaar is leerstof ontwikkeld voor zeven blokken van zes lessen. In elke les komen dezelfde onderdelen voor maar de volgorde van deze onderdelen kan verschillen. De tekst vormt het uitgangspunt van de les. Nieuwsbegrip onderscheidt vijf leesstrategieën. In elke les staat één strategie centraal. Na een cyclus van vijf weken volgt een blokles waarin de strategieën geïntegreerd worden aangeboden.

De website Nieuwsbegrip XL is bestemd voor de laagste vier niveaus en bevat extra lessen met andere tekstsoorten dan de informatieve teksten (onder andere reclame, betoog, fictief verhaal), woordenschatlessen en functionele schrijfopdrachten. Ook zijn er aanvullende strategielessen. Leerlingen kunnen de lessen van Nieuwsbegrip XL achter de computer en deels op papier maken (strategieles, extra les).

 Om de mate van beheersing van de strategieën te meten zijn er bij de basislessen per niveau twee toetsen ontwikkeld. Daarnaast zijn er per schooljaar drie toetsen waarin het leesbegrip van de leerlingen wordt getest. Deze horen bij Nieuwsbegrip Basis en Nieuwsbegrip XL. De Bloklessen (zeven per schooljaar) kunnen ook als toetsmoment gebruikt worden.



Samenstelling

Terug naar boven ↑

Nieuwsbegrip bestaat uit drie delen. 

  • Nieuwsbegrip Basis: wekelijks te downloaden lessen, voor het basisonderwijs op  vier niveaus (AA, A, B en C voor de betere leerlingen) en voor het voortgezet en beroepsonderwijs op drie niveaus (B, C en D). Per week en per niveau verschijnt een actuele informatieve tekst, een werkblad met opdrachten en een handleiding (inclusief antwoorden). Er is basismateriaal in de vorm van een algemene handleiding, stappenplannen en rolkaarten. Daarnaast zijn er toetsen met bijbehorende handleidingen te downloaden.
  • Nieuwsbegrip XL: een website voor leerlingen met wekelijks lessen met andere tekstsoorten, woordenschatoefeningen en schrijfopdrachten. Deze lessen zijn een aanvulling op Nieuwsbegrip Basis. Daarnaast biedt Nieuwsbegrip XL een docentenomgeving. Hier kunnen docenten leerlingen beheren en hun vorderingen volgen. 
  • Nieuwsbegrip in beeld: wekelijks actuele filmpjes met kijk- en luistervragen, aanvullend op de teksten van Nieuwsbegrip Basis.

Bij alle drie zijn in het archief op de website eerder verschenen materialen terug te vinden. Scholen kopen een licentie voor een jaar.



Vormgeving

Terug naar boven ↑

Nieuwsbegrip basis bestaat uit door de leerkracht zelf te downloaden en te printen materialen (in Word of als PDF-bestand) op A4-formaat. De teksten zijn geïllustreerd met foto's en tekeningen in kleur. De website Nieuwsbegrip XL is interactief en bevat getekende afbeeldingen in kleur. De leerlingen komen binnen in de wereld van een uitgever. Binnen deze context worden de opdrachten gepresenteerd. Bij de opdrachten van de woordenschatoefeningen staan foto's ter verduidelijking van de opdracht.



Didactische uitgangspunten en doelstellingen

Terug naar boven ↑

De uitgever vermeldt:
"Nieuwsbegrip is gebaseerd op recente theoretische en empirische bevindingen over effectieve instructie in begrijpend lezen. Daarnaast is de methode gericht op het verhogen van de motivatie voor lezen (Kerndoel 9) door gebruik te maken van actuele teksten waarvan de onderwerpen gegenereerd worden door de deelnemende leerlingen.

Nieuwsbegrip richt zich direct op begrijpend lezen en in mindere mate op de deelvaardigheden. Daarvoor is een aantal argumenten te noemen. Ten eerste blijkt uit theoretisch en empirisch onderzoek dat een directe instructie in leesstrategieën effectief kan zijn. Ten tweede, en wellicht belangrijker, is de bevinding dat kinderen veel nieuwe woorden tegen komen via het lezen van teksten. Bij voldoende tekstbegrip kunnen kinderen zelf de betekenis van deze woorden uit de tekst afleiden. Een voldoende vaardigheid in begrijpend lezen verschaft kinderen dus de mogelijkheid om zelfstandig hun woordenschat te vergroten. Ten slotte blijkt het lezen van teksten ook de technische leesvaardigheid te kunnen bevorderen. De teksten van Nieuwsbegrip worden gemaakt vanuit de optiek van begrijpelijkheid voor de leerlingen. Teksten die zo moeilijk zijn dat ze onmogelijk begrepen kunnen worden, kunnen voor de leerlingen niet aantrekkelijk of interessant zijn.

Nieuwsbegrip kan als aanvullende methode worden ingezet, of in combinatie met Nieuwsbegrip XL als complete methode voor begrijpend lezen, die aan de kerndoelen voor begrijpend lezen voldoet. Nieuwsbegrip werkt aan kerndoelen Nederlands Mondeling onderwijs, Schriftelijk onderwijs en Taalbeschouwing, waaronder strategieën. Naast Kerndoelen werkt Nieuwsbegrip ook Tussendoelen Gevorderde Geletterdheid. Het gaat om Tussendoelen Lees- en Schrijfmotivatie, Begrijpend Lezen, Strategisch Schrijven, Informatieverwerking, Leeswoordenschat en Reflectie op geschreven taal. Voor het voortgezet onderwijs en MBO sluit Nieuwsbegrip aan bij de referentieniveaus op het gebied van lezen, schrijven en woordenschat."

"Uitgangspunten Nieuwsbegrip

  • De leerlingen zijn gemotiveerd om te lezen door eigen inbreng en actualiteit
  • De leerlingen krijgen evidence based strategieën voor begrijpen lezen aangeboden
  •  Een stappenplan is een hulpmiddel om de strategieën in samenhang te gebruiken
  • De leerlingen passen strategieën vaak toe met automatisering en transfer als doel
  • Een leesaanpak waarbij een expert hardop denkt draagt bij aan beter tekstbegrip
  • De leerlingen kunnen van elkaar leren
  • Sleutelschema's ondersteunen tekstbegrip
  • De leerlingen breiden hun woordenschat uit
  • De leerlingen breiden hun kennis van de wereld uit"



Leerstofinhoud

Terug naar boven ↑

Nieuwsbegrip is bedoeld voor groep 4 t/m 8 van het basisonderwijs, een deel van het voortgezet onderwijs (leerjaar 1 t/m 4 van vmbo, havo en vwo) en Mbo-leerlingen. Nieuwsbegrip biedt leerstof voor het subdomein begrijpend lezen en in beperkte mate voor woordenschat. In Nieuwsbegrip worden vijf leesstrategieën behandeld: voorspellen, ophelderen van onduidelijkheden, samenvatten, vragen stellen en aandacht voor relaties en verwijswoorden. Deze strategieën zijn geïntegreerd in een stappenplan lezen dat tijdens de lessen wordt gebruikt. Niveau D besteedt daarnaast aandacht aan tekstsoort, tekststructuur, bron, intentie van de schrijver en argumentatie. Ook leren leerlingen bij alle teksten sleutelschema's over de tekst in te vullen. Het soort schema (tabel, boomdiagram, tekening met labels, tijdbalk, scorelijst e.d.) hangt samen met de inhoud van de tekst en de denkactiviteiten die de leerlingen bij de tekst moeten toepassen (benoemen, sorteren/ordenen, op volgorde zetten, beoordelen).

Nieuwsbegrip Basis biedt uitsluitend informatieve teksten. Scholen kunnen zelf ideeën aandragen voor een actueel onderwerp. Elke week kiest de redactie hier één onderwerp uit en schrijft hierbij een les op vijf niveaus. Het onderwerp van niveau D kan afwijken. De videoclips (Nieuwsbegrip in beeld) sluiten aan bij het onderwerp van de les. Hiermee wordt het begrip van de teksten ondersteund en het begrijpend luisteren geoefend.

De website Nieuwsbegrip XL biedt woordenschatoefeningen met een selectie van woorden uit de teksten van de basislessen. Daarnaast zijn er voor alle gehanteerde leesstrategieën enkele aanvullende lessen, waarin deze aangeleerd worden. Op de website komen in de extra les andere tekstsoorten dan informatieve teksten aan bod, zoals reclameteksten, betogen, fictief verhalen en gedichten. Er wordt aandacht besteed aan kenmerken van de tekstsoort, het leesdoel en de leesmanier. De website bevat daarnaast schrijfopdrachten. Elke week hebben leerlingen de keuze uit vier opdrachten: drie vaste (reageren op stelling, fotostrip en maken nieuwsquiz) en een schrijfopdracht van de week waarin de tekstsoort van de extra les terug komt.



Leerstofordening

Terug naar boven ↑

Nieuwsbegrip onderscheidt bij de basislessen vijf niveaus. Vier hiervan komen in het basisonderwijs aan de orde. Bij het voortgezet onderwijs is dit afhankelijk van het niveau. In alle niveaus komen alle vijf strategieën aan de orde. Teksten en opdrachten lopen per niveau op in moeilijkheidsgraad. Per jaar is leerstof ontwikkeld voor zeven blokken van zes lessen. In elke les komen dezelfde onderdelen voor maar de volgorde van deze onderdelen kan verschillen. De tekst vormt het uitgangspunt van de les. Bij niveau AA start de les met een introductieactiviteit. Bij de tekst hoort een korte lijst met moeilijke woorden. De tekst wordt (samen) gelezen met hulp van het stappenplan en de woordhulp. Na het lezen worden de opdrachten gemaakt. Elke les bevat een oefening waarin een begrijpend leesstrategie centraal staat. Nieuwsbegrip onderscheidt vijf leesstrategieën. In elke les staat één strategie centraal. Na een cyclus van vijf weken volgt een blokles in de zesde week. In een blokles worden de strategieën geïntegreerd aangeboden. De leerlingen passen alle strategieën volgens het stappenplan toe bij een actuele tekst. Bij niveau D worden geen bloklessen gegeven.
De extra les sluit aan bij het onderwerp van de basisles. Welke tekstsoort aan de orde komt, hangt samen met het onderwerp. De strategie uit de basisles komt terug in de extra les. In de schrijfopdracht bij Nieuwsbegrip XL wordt dezelfde tekstsoort behandeld als in de extra les.



Planning/tijdsinvestering

Terug naar boven ↑

Elke week verschijnt op maandagavond voor elk niveau een les bestaande uit een tekst en een werkblad met opdrachten. Per schooljaar worden 42 lessen geleverd. Vanwege de vakantiespreiding zullen voor scholen een aantal lessen in de vakantie vallen en daardoor vervallen. De basislessen nemen ongeveer drie kwartier in beslag.. De filmpjes bij elk thema hebben een tijdsduur van ongeveer vijf minuten. De afnametijd van de begin- en eindtoetsen (twee per jaar) verschilt per niveau en versie en ligt tussen de 35 en 50 minuten.
De lessen bij Nieuwsbegrip XL met andere tekstsoorten nemen ongeveer 30 minuten in beslag, de woordenschatoefeningen ook 30 minuten. De schrijfopdrachten kosten circa 30 minuten maar dit is ook afhankelijk van de opdracht die gemaakt wordt. Om met Nieuwsbegrip te voldoen aan de kerndoelen voor begrijpend lezen, moeten in elk geval de basisles en de extra les worden gegeven. Per week kost dit circa 75  minuten.
Op de website van Nieuwsbegrip is een voorbeeld van een weekplanning opgenomen en een jaarkalender.



Didactiek (instructie en werkvormen)

Terug naar boven ↑

De teksten worden gelezen volgens de aanpak van rolwisselend lezen. Hierbij worden de stappen van het stappenplan (vóór, tijdens en na het lezen) gevolgd. Een expert (leerkracht of leerling) geeft hierbij hardop aan wat hij/zij denkt. Daarna volgt uitleg over de strategie die in die week centraal staat. Opdrachten worden deels klassikaal, deels in groepjes of individueel gemaakt. Zowel bij het leerlingenmateriaal als in de handleiding staat dit aangegeven. De extra les rond andere tekstsoorten kan op dezelfde wijze worden behandeld. Soorten opdrachten die voor komen zijn: invullen van schema's, beantwoorden van meerkeuzevragen, maken van samenvattingen, creatieve verwerking van het onderwerp waarbij de meervoudige intelligentietheorie van Gardner uitgangspunt is volgens de auteurs.

Bij de woordenschatlessen (Nieuwsbegrip XL) wordt uitleg gegeven van zeven tot tien woorden. Deze woorden zijn bij de tekst van de basisles al aan de orde gesteld. Daarna volgen oefeningen: meerkeuzevragen, rubriceeroefeningen, open vragen, invullen woordweb e.d.

Er kan gekozen worden om leerlingen zelfstandig via de website de woordenschatles en de extra les te laten maken. Hierbij krijgen ze meteen feedback van het programma. De website bevat daarnaast, binnen de omgeving van een virtuele uitgeverij, enkele aanvullende opdrachten: reageren op de stelling van de week, taalspelletjes en vier schrijfopdrachten (opdracht rond tekstsoort van de week, schrijven van nieuwsquiz, maken van fotostrip, maken van taalspelletje). Leerlingen maken deze individueel of in tweetallen. Alle schrijfproducten komen te staan in een magazine. De leerkracht kan deze online zetten waardoor anderen deze kunnen lezen.  

Bij de filmpjes van Nieuwsbegrip in beeld is een stappenplan met aanwijzingen vóór, tijdens en na het kijken ontwikkeld. Hierdoor kunnen kinderen gericht luisteren en kijken. In de handleiding staan kijk- en luistervragen bij de filmpjes.



Zelfstandig werken

Terug naar boven ↑

Lessen kunnen zowel klassikaal als grotendeels (lezen teksten, maken opdrachten) zelfstandig gemaakt worden. Leerlingen kunnen bij het lezen en maken van de opdrachten gebruik maken van een stappenplan met aanwijzingen vóór, tijdens en na het lezen. Met behulp van de woordhulp (onderdeel stappenplan lezen) kunnen leerlingen de betekenis van onbekende woorden achterhalen. Ook kunnen ze gebruik maken van de woordenlijst die bij elke les in de handleiding is opgenomen.
Leerlingen kunnen zelfstandig de lessen op de website Nieuwsbegrip XL maken.Tijdens het maken van de opdrachten wordt meteen feedback gegeven.
Bij Nieuwsbegrip is een organisatiemodel ontwikkeld voor rolwisselend lezen. Een 'expert' denkt hardop zodat de leerlingen kunnen zien en horen hoe deze het lezen aanpakt. In het begin is de leerkracht de expert; geleidelijk nemen de leerlingen de rol van expert over. Nieuwsbegrip onderscheidt hier vier fasen in. Van klassikaal en leerkracht expert tot zelfstandig in viertallen en een leerling expert.



Differentiatie

Terug naar boven ↑

Teksten en opdrachten zijn voor het basisonderwijs beschikbaar op vier niveaus en voor het voortgezet onderwijs en beroepsonderwijs op drie niveaus. In principe is AA voor groep 4; A voor groep 5 en 6 tot halverwege het schooljaar, B voor groep 7 en 8 en voor groep 6 in de tweede helft van het schooljaar, leerjaar 1vmbo/lwoo en mbo-niveau 1; C voor de betere lezers van groep 8, leerjaar 2-4 vmbo, leerjaar 1-2 havo/vwo en mbo-niveau 2/3 en D vanaf klas 3 havo/vwo en mbo-niveau 4. De lessen op de website van Nieuwsbegrip XL zijn beschikbaar op  vier niveaus: AA, A, B en C. Begaafde kinderen uit groep 8 kunnen gebruik maken van niveau C. Omdat teksten meestal over hetzelfde onderwerp gaan, kunnen de niveaus naast elkaar gebruikt worden en is een flexibele inzet van de niveaus mogelijk.

Ook het stappenplan, de woordhulp en het rolwisselend lezen bieden mogelijkheden voor differentiatie.



Evaluatie/toetsing

Terug naar boven ↑

Nieuwsbegrip bevat voor elk niveau begintoetsen (te maken na vijf tot tien weken Nieuwsbegrip) en eindtoetsen (na 25-30 weken Nieuwsbegrip) Met de toetsen krijgt de leerkracht inzicht in hoeverre leerlingen de begrijpend leesstrategieën beheersen. Van elke toets zijn (m.u.v. niveau AA) twee versies te downloaden. Bij de extra lessen begrijpend lezen zijn per niveau (AA tot en met C) drie leesbegriptoetsen per jaar. Toetsduur bedraagt 60 minuten. Bij niveau AA wordt de toets in twee delen afgenomen. Het merendeel van de opgaven is in de vorm van meerkeuzevragen. Bij elke toets is een handleiding voor de leerkracht met aanwijzingen voor afname, antwoorden, scoreberekening en een scoreformulier. De leerkracht kan bij de website Nieuwsbegrip XL zelf woordenschattoetsen samenstellen. De auteurs geven aan dat, voor scholen die meer toetsgegevens willen, de bloklessen als toetslessen gebruikt kunnen worden. Hierin worden de leestrategieen van de afgelopen weken herhaald.



ICT

Terug naar boven ↑

Alle materialen zijn in digitale vorm via de websites beschikbaar. Voor een deel gaat het om uit te printen werkbladen en teksten (basislessen Nieuwsbegrip, strategielessen, woordenschatlessen en extra lessen Nieuwsbegrip XL). Deels gaat het om lessen die (ook) via de leerlingenwebsite uit te voeren zijn (woordenschat, schrijfopdrachten, extra lessen Nieuwsbegrip XL). Ook zijn op de website de filmpjes te bekijken van Nieuwsbegrip in beeld.

De leerlingenwebsite is interactief. Leerlingen kunnen er een magazine maken met als mogelijke onderdelen: een nieuwsquiz, een fotostrip, de stelling van de week en schrijven van een tekst. Leerlingen maken woordenschatoefeningen met een deel van de woorden uit de tekst van de week. De extra lessen (met andere tekstsoorten) en woordenschatlessen zijn zowel op papier als achter de computer uit te voeren.
Docenten kunnen ook inloggen op de leerlingenwebsite. Zij komen dan in een vergaderruimte waar zij de lessen met behulp van het digibord kunnen behandelen. De strategielessen en leesbegriptoetsen staan ook in de docentenomgeving.

Het docentendeel bevat een beheergedeelte waarin groepen aangemaakt en gewijzigd kunnen worden. De voortgang van de leerlingen kan bekeken worden. Het programma biedt de mogelijkheid zelf woordenschattoetsen te maken.

De websites bevatten een archief waarin oude lessen terug te vinden zijn.



Aansluiting/afstemming en implementatie

Terug naar boven ↑

Nieuwsbegrip kan ingezet worden naast een reguliere methode Nederlands. In combinatie met Nieuwsbegrip XL is het te gebruiken als een volwaardige methode voor begrijpend lezen.

Voor het ondersteunen van de implementatie biedt de CED-Groep cursussen, zowel algemeen als op maat voor een school (masterclass). Er is een aanvullende cursus voor scholen die Nieuwsbegrip willen invoeren als methode voor begrijpend lezen. Voor het voortgezet onderwijs is een training Effectief werken met Nieuwsbegrip ontwikkeld.

Sinds de start van schooljaar 2010-2011 is de website van Nieuwsbegrip XL vernieuwd. Hierbij is de vormgeving aangepast en biedt het volgens de uitgever meer gebruikersgemak in de vorm van groepsoverzichten en uitgebreidere print- en exportmogelijkheden.



Algemene informatie

Terug naar boven ↑



Voor beschrijving geraadpleegde materialen

Teksten, opdrachten, handleiding schooljaar 2009-2010 en schooljaar 2010-2011; basismaterialen; website Nieuwsbegrip XL; filmpjes Nieuwsbegrip in beeld

Naam/functie van de beschrijver

Lidy Kuipers, SLO

Datum afronding beschrijving

november 2010

Ervaring

Ervaring: Nieuwsbegrip, versie AA, 2009-2010 (groep 4)





Samenvatting

Terug naar boven ↑

Ik vind Nieuwsbegrip een goede methode voor begrijpend lezen. Mede doordat de teksten actueel zijn, spreekt Nieuwsbegrip de kinderen aan.
Er zit een duidelijke en goede opbouw in de methode. Wel vind ik het beginniveau te hoog voor de start in groep 4. Er is dan veel hulp, instructie en begeleiding nodig.
Het stappenplan dwingt de kinderen om de tekst goed door te lezen en door te denken over het onderwerp. Wel is het belangrijk om dit stappenplan goed te introduceren en consequent te gebruiken. Daar heb je later veel profijt van. Het stappenplan is ook goed te gebruiken bij andere vakken.
Het geheel ziet er aantrekkelijk uit en spreekt de kinderen aan door een goede tekst, passende illustraties en een prima lay-out. Het is ook prettig dat wij over een digitaal schoolbord beschikken, zodat alles hierop in kleur voor de kinderen te zien is.
De methode komt tegemoet aan de 'eisen' van meervoudige intelligentie en de kinderen vinden het erg leuk om hiermee te werken.
Het aantal toetsen is (te) beperkt en de instaptoets van groep 4 is veel te moeilijk.
Alles is gemakkelijk in te zien en te downloaden van de site. De handleiding is duidelijk en geeft veel informatie. De bijbehorende filmpjes en het hierbij gegeven stappenplan geven nog meer verduidelijking en informatie. De kinderen vinden dit ook erg leuk.
Ik heb –zeker in het begin- niet alle lessen en opdrachten gedaan. Ook later kon ik best weleens wat opdrachten laten vervallen zolang ik de doelstelling van die bepaalde les maar niet uit het oog verloor. Ook kon ik een opdracht laten maken bij het onderdeel taal of laten spelen bij drama. Wel heb ik een aantal keren aanvullend materiaal gemaakt als een oefening te moeilijk was voor de meeste kinderen van de groep.
Het is heel goed mogelijk om kinderen op hun eigen niveau te laten werken. In de tweede helft van het schooljaar verwerkten veel kinderen de opdrachten tijdens de weektaak en had ik alleen een klein groepje over dat ik veel moest begeleiden.
Kortom, een goede en leuke methode voor begrijpend lezen. Iedereen op school vindt het prettig om hiermee te werken. Ik ben blij dat wij op school overgestapt zijn op Nieuwsbegrip!



Context waarbinnen het leermiddel gebruikt is

Terug naar boven ↑

Ik heb Nieuwsbegrip ingezet als methode voor begrijpend lezen in mijn groep 4. Omdat ik al heel veel jaren les geef op reguliere scholen en veel ervaring heb in de ontwikkeling van kinderen (ook door mijn achtergrond als intern begeleider en cursussen) was ik van mening dat mijn zwakke groep 4 niet meteen volledig met Nieuwsbegrip als volledig begrijpend leesmethode zou kunnen gaan werken. In het begin heb ik daarom aanvullend materiaal van Leesweg groep 4 ingezet. Het stappenplan heb ik ook wel bij sommige taallessen gebruikt om de leerlingen te dwingen goed na te denken over de tekst.
Voor het leren maken van samenvattingen heb ik zelf voor de leerlingen aanvullend materiaal gemaakt of gezocht om mee te oefenen en de bedoeling van de kern van een zin of tekst duidelijk te maken.



Leerstofinhoud en -ordening

Terug naar boven ↑

In het begin van het schooljaar heb ik het stappenplan op het digibord geïntroduceerd met teksten van Leesweg in verband met het lage leesniveau van mijn groep. In oktober ben ik begonnen met de teksten van Nieuwsbegrip AA. Over een les deed ik twee weken, dus twee keer zo’n 45 minuten. De eerste les werden de tekst en het stappenplan (nu een kopie voor ieder kind) en het woordweb behandeld en de tweede keer even de tekst herhaald en de opdrachten gemaakt en geëvalueerd.
In januari is de begintoets van groep 4 afgenomen. Deze werd maar door 1/3 van de groep voldoende gemaakt! Daarna heb ik iedere week een les gedaan. Voor het speelkwartier werd de tekst voorgelezen en door de kinderen herhaald en het stappenplan doorgenomen. Na het speelkwartier werden de opdrachten behandeld en eventueel gemaakt. Dit gebeurde vaak in tweetallen en vanaf februari tijdens het maken van de weektaak. De week erop kwam ik op deze opdrachten terug met de kinderen om te evalueren. Na de toets van januari werd er iedere 6 weken een toets afgenomen (officiële toets of van een blokles gemaakt).
Ik vind de opbouw van Nieuwsbegrip goed, maar het tempo zou lager kunnen liggen. Ook het instapniveau zou lager moeten zijn voor begin groep 4.De teksten zijn duidelijk en overzichtelijk en de illustraties passen er goed bij. De opdrachten zijn gedeeltelijk gestructureerd en gedeeltelijk gevarieerd; dit geeft houvast aan de kinderen en daagt ze ook uit. Ieder kind kan zijn ei kwijt door de variatie; de methode houdt duidelijk rekening met meervoudige intelligentie!



Planning en tijdsinvestering

Terug naar boven ↑

Zie ook hierboven. Tot en met december besteedde ik 45 minuten per week en vanaf januari in de groep in totaal zestig minuten per week aan Nieuwsbegrip. Soms liet ik een onderdeel weg bij de opdrachten als deze overeenkwam met een opdracht die de kinderen net bij Taaljournaal hadden gehad.
Mijn voorbereiding was vijftien minuten per week, buiten het kopiëren van de tekst en opdrachten voor de kinderen. Aan nakijkwerk, uitwerken, toetsen en overig materiaal maken en evalueren was ik gemiddeld 45 minuten per week kwijt.



Didactiek (instructie en werkvormen)

Terug naar boven ↑

De teksten zijn altijd voorgelezen door mij, daarna stil gelezen door de kinderen, waarbij de moeilijke woorden en zinnen door hen onderstreept werden. Het stappenplan werd hierbij ook gebruikt.
De eerste vier maanden van het jaar werden de leeszwakke kinderen apart genomen door de onderwijsassistente, die in de kleine groep meer aandacht aan hen kon schenken. Zij herhaalde in haar NT2 lessen aan bepaalde kinderen ook nog woorden en uitdrukkingen van Nieuwsbegrip, zodat deze kinderen de woorden beter zouden onthouden.
Na het samen bespreken van het onderwerp maakten we tesamen een woordweb; later in het jaar probeerden de kinderen dat eerst zelf of met een maatje te maken. Daarna werden de opdrachten doorgesproken en door de kinderen verwerkt: bij een toets alleen, zonder toets soms alleen, soms samen of in een kleine groep, net zoals vaak in de handleiding al aangegeven was. In het begin van het schooljaar hadden de kinderen veel tijd nodig om de opdrachten te maken en daarom beperkte ik regelmatig het aantal opdrachten. Ik bekeek van tevoren welke opdrachten relevant waren voor die week (wat stond er in deze les centraal?) en deze opdrachten moesten de kinderen in ieder geval gedaan hebben. Stelopdrachten liet ik nog wel eens tijdens de taalles maken. Het invullen van schema’s werd vaak met de hele groep een stuk gedaan, de meerkeuzevragen vaak alleen of samen met een ander. De samenvattingen eerst met de groep, later in het jaar meestal in tweetallen omdat de kinderen dit onderdeel erg moeilijk vonden. De moeilijke woorden werden meestal alleen (of met de onderwijsassistente) gedaan. Drama en spel natuurlijk samen. Tekst verklaren of aanvullen vaak in tweetallen.
In het begin evalueerde ik de opdrachten met de kinderen aan het eind van iedere les. Later evalueerde ik na iedere les of zij het onderwerp goed, interessant of leuk vonden en of de opdrachten hen aanspraken. De volgende week evalueerde ik dan met hen op een ander tijdstip de beantwoorde opdrachten. Dit had tot resultaat dat de kinderen beter betrokken waren bij de evaluatie en daar ook meer van leerden.



Zelfstandig werken

Terug naar boven ↑

In het begin van het schooljaar hadden de kinderen nog erg veel sturing nodig bij het werken met Nieuwsbegrip. Het was een hele onzelfstandige klas, die erg afhankelijk was van de leerkracht. Ook moesten de kinderen in het begin heel erg wennen aan de manier van werken en de opdrachten van Nieuwsbegrip. Het stappenplan was daarbij een goed hulpmiddel. Ook met het stappenplan van de filmpjes leerden de kinderen om op een andere manier te kijken en er meer van te leren.
Vanaf januari is echt de nadruk komen te liggen op het zelfstandig werken van de kinderen. Samen overleggen zonder hulp van de leerkracht was nog erg moeilijk voor ze. In februari werd er met een weektaak gewerkt en mochten de kinderen de opdrachten maken op een tijdstip dat zij er de tijd en zin voor hadden. De opdrachten waren dan natuurlijk al wel besproken met hen. Er werd vaak wel door mij en door Nieuwsbegrip aangegeven welke opdrachten zij alleen of samen moesten doen. Het was dan moeilijker voor hen om de tijd te bewaken, maar zij leerden dit snel. Sommige kinderen moesten natuurlijk bijna altijd begeleid worden.
De klassikale afsluiting na iedere les was voor deze groep 4 niet uitgebreid. De concentratie was daarvoor nog te kort en daarom deed ik de echte evaluatie op een ander moment. Wij sloten de les natuurlijk wel gezamenlijk af, waarbij de kinderen hun mening mochten geven over het onderwerp en hoe zij het ervaren hadden, maar de evaluatie over de gemaakte opdrachten was op een ander tijdstip.



Differentiatie

Terug naar boven ↑

Voor de zwakke lezers werden de teksten eerst voorgelezen en daarna twee keer herhaald. Ook de opgaven werden voorgelezen. Sommige kinderen mochten een aantal opgaven mondeling beantwoorden. Het woordveld was voor hen vaak de moeilijkste opdracht. Voor de grootste groep was twee keer de tekst lezen voldoende (één keer zelf, één keer samen). In het begin van het schooljaar moesten veel opgaven heel goed uitgelegd worden voor de hele groep. Vanaf januari bekeek ik goed van tevoren welke opdrachten ik uit zou leggen en welke opdrachten de meeste kinderen zelf zouden kunnen doen. De kinderen die goed waren in begrijpend lezen deden alle opdrachten. Het was fijn dat er zoveel verscheidenheid was in de opdrachten, zodat ieder kind er plezier in had (tekenen, drama, verhaal maken, spel, etc.). Ik vond het jammer dat de AA versie voor deze kinderen toch nog een stap te ver bleek te zijn.
Het viel mij ook op dat ik er ook goed op moest letten dat veel kinderen bepaalde uitdrukkingen niet kenden, en dat waren niet de alleen de zeven kinderen met een allochtone achtergrond. Door de kinderen veel in tweetallen te laten werken en verduidelijking te vragen, ging dit langzamerhand beter.



Evaluatie (toetsing)

Terug naar boven ↑

Omdat zoveel kinderen in het begin een leesachterstand hadden en een aantal ook een taalachterstand, heb ik de begintoets van groep 4 pas eind januari afgenomen. Er waren toen maar acht kinderen (van de 24) die voldoende scoorden. Ik schrok daar erg van.
In de eerste helft van het schooljaar besprak ik met de kinderen aan het eind van de les alles even door, maar ik merkte dat dan veel kinderen niet meer geconcentreerd meededen. Daarom ben ik na januari overgestapt op een andere vorm. Aan het eind van de les besprak ik kort met de kinderen wat gemakkelijk of moeilijk was geweest en of zij de tekst interessant hadden gevonden. De week daarop vond ik een moment om de belangrijkste opdrachten even kort door te lopen met de kinderen en waarom het antwoord zo had moeten zijn. Dit werkte veel beter. Ook maakte ik van sommige versies zelf een toets (1x per 6 weken), die ook op deze manier geëvalueerd werd.
De meeste kinderen maakten de woordvelden voldoende (behalve de meeste dyslectische kinderen). De samenvattingen werden het slechts gemaakt, dit vonden veel kinderen een heel moeilijk onderdeel. De meerkeuzevragen werden aan het eind van het schooljaar door de meeste kinderen goed gemaakt. Het invullen van de schema´s werd ook door de meeste kinderen voldoende gemaakt. De schrijfopdrachten werden wisselend gemaakt.
De woordenschatoefeningen werden in het begin heel slecht, maar later in het schooljaar redelijk gemaakt. Ik kon goed merken wanneer een onderwerp ook bij het Jeugdjournaal geweest was, dan waren de kinderen meer enthousiast en hadden zij meer herkenning. Ook het bekijken van filmpjes was waardevol.
Ik moet zeggen dat de kinderen dit jaar erg vooruit zijn gegaan; meer dan ik verwacht had. Halverwege het jaar was dit nog onvoldoende, maar in de tweede helft ging het een stuk beter. Aan het einde van het schooljaar waren de resultaten conform de verwachtingen in verhouding tot hun leervermogen.



ICT

Terug naar boven ↑

Ik maakte gebruik van het digibord om het stappenplan, de tekst en opgaven aan te bieden. Ook werden daarop regelmatig de filmpjes vertoond. De kinderen hebben niet het XL-gedeelte met de computer verwerkt omdat die mogelijkheid er voor ons op de vrijdagmorgen niet was.



Aansluiting bij identiteit/signatuur school

Terug naar boven ↑

Wij zijn een katholieke school en ik moet zeggen dat de teksten, indien van toepassing, overeenkwamen met onze identiteit en beleving.



Niveau leerling

Terug naar boven ↑

In deze groep 4 waren er vier kinderen die in september 2009 nog geen AVI M3 beheersten en er waren nog vier kinderen die meer dan drie maanden leesachterstand hadden.
Daarom ben ik gestart met het aanbieden van het stappenplan bij gemakkelijke teksten van Leesweg. De tekst werd eerst voorgelezen terwijl deze op het digibord te zien was. Daarna lazen wij de tekst samen.
In oktober 2009 zijn we gestart met Nieuwsbegrip AA op dezelfde manier. Toen werd de tekst voor de pauze in de groep van deze acht zwakke kinderen doorgenomen met de onderwijsassistente. De andere kinderen volgden deze les bij mij in de groep. Na de pauze werden in de klas met alle kinderen de opdrachten gedaan. Er was in het begin veel tijd nodig om de tekst uit te leggen. Vanaf januari bleven deze kinderen in de klas erbij en kregen zij een 'maatje' om - indien nodig- het verhaal en de opgaven nog eens voor te lezen.
Aan het eind van het schooljaar hadden vier kinderen nog geen AVI E4 behaald (dyslexie of ernstig vermoeden van dyslexie). Deze kinderen bleven grote moeite houden met het woordveld, maar konden de meeste vragen mondeling goed beantwoorden door het voor- en samen lezen van de tekst.
Ik vind het niveau voor groep 4 vrij hoog (zeker het eerste halfjaar), maar het kan ook zijn dat de kinderen en ik nog moesten wennen aan Nieuwsbegrip.



Feedback

Terug naar boven ↑

De kinderen hadden vaak geen idee dat zij iets aan het 'leren' waren. Zij vonden het meer een discussie, gesprek of samenwerken aan iets leuks. Zij hadden er vaak veel zin in en waren nieuwsgierig naar het onderwerp.
Mijn collega’s waren enthousiast over deze methode. Zij merkten ook dat de kinderen nu veel meer betrokken waren. Wel vonden zij ook het aantal toetsen te weinig. Mijn collega van de andere groep 4 vond het in het begin ook te moeilijk voor de kinderen en heeft in de eerste helft ook lang niet alle lessen gedaan.
De onderwijsassistente vond het prettig werken met Nieuwsbegrip en zij gebruikte ook bepaalde strategieën van het stappenplan bij de NT2 lessen. Bovendien herhaalde zij de moeilijke of onbekende woorden uit Nieuwsbegrip in de NT2 lessen die zij aan mijn groep gaf.
Een leuke opmerking: soms werd er gesproken over 'kopje'; een Somalisch jongetje vond dat erg raar: Wij zijn toch mensen en die hebben een hoofd!
Het maken van samenvattingen voor de kinderen met een allochtone achtergrond en zwakke Nederlandse kinderen heeft de onderwijsassistente als volgt geoefend: zij nam een gewone zin met onderwerp, gezegde en lijdend voorwerp en bijvoeglijke naamwoorden en bijwoorden en liet de kinderen net zo lang woorden doorschrappen tot de kern van de zin overbleef. Dit lukte redelijk met zinnen, maar met een alinea bleef dit moeilijk. Ook 'Wat past het beste bij' is erg moeilijk voor groep 4.



Vormgeving

Terug naar boven ↑

Ik zorgde ervoor dat de tekst, het stappenplan en de opdrachten (soms ook de filmpjes) in kleur te zien waren op het digibord. De kinderen kregen ook de tekst en opdrachten in kleur op papier. De kinderen zagen veel af aan de leuke plaatjes en waren ook mede daardoor enthousiast over dit vak. Zodra zij de afbeeldingen zagen, hadden ze al discussies met elkaar waar het deze keer over zou gaan. De tekst was duidelijk ingedeeld met kopjes erboven, vaak dik gedrukt. Ook de illustraties pasten goed bij het onderwerp. De symbolen bij de opdrachten gaven goed aan of de opdrachten alleen of samen gedaan konden worden.
De regelmatig terugkerende indeling bij het begin van de opdrachten met moeilijke woorden en woordweb gaf een aantal kinderen houvast en herkenning.



Aansluiting/afstemming en implementatie

Terug naar boven ↑

Omdat de kinderen nog maar weinig met begrijpend lezen in aanraking waren gekomen en het gemiddelde niveau van het lezen erg laag was, was het in het begin van het schooljaar erg moeilijk voor hen. Daarom ben ik begonnen met het introduceren van het stappenplan met gemakkelijke en leuke teksten van Leesweg. Dit werkte goed.
In oktober ben ik begonnen met de teksten en opdrachten van Nieuwsbegrip. De onderwerpen spraken de kinderen erg aan, vooral als deze ook op het Jeugdjournaal geweest waren. Het leesniveau leverde voor de kinderen die op het gewenste leesniveau zaten, geen problemen op. De hoeveelheid opgaven was in het begin teveel, waardoor ik bepaalde opdrachten wegliet die al in de taalmethode of bij andere vakken aan de orde geweest waren of bijna zouden komen. De meerkeuzevragen waren erg prettig voor de kinderen met leesproblemen en de NLD kinderen in de groep. De 'moeilijke' woorden werden vaak ook nog een keer bij de NT2 behandeld bij de kinderen met een allochtone achtergrond.
De opdrachten om samenvattingen te maken vonden de kinderen erg moeilijk; ook nog aan het einde van het schooljaar. Zelfs de kinderen die meer begaafd waren, vonden dit een moeilijk onderdeel. Misschien is het handig om hiermee rekening te houden bij het maken van de opdrachten van de AA-versie en zou het meer geoefend kunnen worden, eerst op zinsniveau en later op tekstniveau. Nu heb ik veel van deze oefeningen zelf moeten maken.
Het maken van woordvelden bleef moeilijk voor de kinderen met dyslexie of een ernstig vermoeden van dyslexie ofschoon dit bij de methode Veilig leren lezen in groep 3 al veel geoefend werd.



Algemene informatie

Terug naar boven ↑



Voor 'Ervaring' geraadpleegde/gebruikte materialen

Nieuwsbegrip versie AA:
Tekst en opgaven leerling (van oktober 2009 t/m juni 2010)
Stappenplan tekst (in september 2009 geïntroduceerd met teksten van leesweg niveau 4)
Stappenplan filmpjes
Achtergrondinformatie leerkracht en handleiding
Regelmatig de filmpjes
Digibord

Naam/functie evaluator

Ani van der Winden-de Jong

Schooltype-groep/leerjaar

groep 4/IB-er

Datum afronding ervaring

16 september 2010

Reactie uitgever

Terug naar boven ↑

Het is leuk om de ervaringen van deze leerkracht. Ze behandelt de lessen in de lijn van onze bedoelingen en maakt zo nu en dan creatieve aanpassingen.

De teksten van niveau AA bouwen gedurende het schooljaar op in moeilijkheidsgraad. Het niveau bouwt op van AVI E3 aan het begin van het schooljaar naar E4 aan het einde van het schooljaar.

Het beginniveau kan inderdaad te hoog zijn voor leerlingen die AVI E3 nog niet beheersen. Wij raden dan aan om eerst aan de verbetering van de technische leesvaardigheid van deze leerlingen te werken en dan bijvoorbeeld pas na de herfstvakantie te starten met Nieuwsbegrip. Verder is modelen van belang: lees voor, pas de stappen van het stappenplan lezen toe en denk daarbij hardop, zodat de leerlingen kunnen zien en horen hoe een expert het lezen van een tekst aanpakt.

Het is sinds schooljaar 2009-2010; mogelijk om de pdf-bestanden van de teksten en opdrachten voor te laten lezen door de computer met behulp van Sprint-software. Dit kan een ondersteuning zijn voor dyslectische leerlingen, of leerlingen die technisch nog niet voldoende leesvaardig zijn.

Een uitgangspunt van Nieuwsbegrip is dat leerlingen juist bij begrijpend lezen veel van elkaar kunnen leren, we laten de leerlingen daarom vaak samenwerken.

Wat betreft de begintoets AA: deze is bedoeld om te bepalen in welke mate de leerlingen de strategieën die in Nieuwsbegrip centraal staan beheersen. De toets maakt inzichtelijk met welke strategie(en) een bepaalde leerling of de hele groep nog veel moeite heeft, of juist niet. Aan de strategie(en) waar ze moeite mee hebben kan dan extra aandacht besteed worden.



Ervaring: Nieuwsbegrip, 2009-2010 (groep 8)





Samenvatting

Terug naar boven ↑

Nieuwsbegrip is een fijne, moderne methode voor begrijpend lezen. Elke week komt de redactie met een nieuwe tekst die wordt gekozen naar aanleiding van wensen van gebruikers en die op de website wordt gepubliceerd. De teksten passen daarmee in de belevingswereld van kinderen en zijn actueel. Ik vind het dan ook logisch dat kinderen Nieuwsbegrip veel aantrekkelijker vinden dan andere methodes voor begrijpend lezen.
Nieuwsbegrip stelt in de leerlijn vijf leesstrategieën centraal: voorspellen, ophelderen van onduidelijkheden, samenvatten, vragen stellen en aandacht voor relaties en verwijswoorden. Ik vind dat de methode erin slaagt om deze strategieën zeer gestructureerd aan te bieden.
De opbouw van de teksten is goed. Ze zijn overzichtelijk in alinea’s ingedeeld en er is duidelijk sprake van een (dikgedrukte) inleiding, een kern en een slot. De teksten zijn verder geïllustreerd met kleurige plaatjes. Bij elke les hoort ook een verhelderend filmpje, dat je via internet kunt bekijken.

Het niveau B, waarmee ik in groep 8 vooral te maken heb, is uitstekend geschikt voor de doelgroep. De teksten zijn behoorlijk eenvoudig, zeker voor de wat sterkere leerlingen, maar lenen zich erg goed voor de doelen die worden beoogd. Doordat de teksten niet zo ingewikkeld zijn, struikelen de minder sterke leerlingen er niet over, en kunnen ook zij de doelen van de les bereiken.
De teksten, de opdrachten en de handleiding zijn erg duidelijk en overzichtelijk. Het logistieke aspect van de voorbereiding ervaar ik als minder plezierig. Het kopieerwerk is redelijk tijdrovend en kostbaar. Door de les met behulp van het digibord te geven is dit probleem te ondervangen. Een andere oplossing is om de leerlingen de lessen op de computer te laten uitwerken.

Nieuwsbegrip biedt voldoende mogelijkheden voor differentiatie, doordat de leerstof op vijf verschillende niveaus wordt aangeboden. Zeker voor de sterkere leerlingen bieden de teksten echter wat weinig uitdaging en diepgang. Binnen de niveaus zou Nieuwsbegrip naar mijn mening nog meer differentiatie mogen bieden.
De reguliere toetsing binnen de methode is redelijk beperkt. Er zijn jaarlijks namelijk slechts twee toetsmomenten. Het is echter wel mogelijk de laatste les van elk blok van vijf lessen als een toets te gebruiken.

Op onze school is de huidige methode voor begrijpend lezen nog niet afgeschreven, waardoor we uit financieel oogpunt nog geen gebruik kunnen gaan maken van Nieuwsbegrip XL. Indien mogelijk zou ik daar zeker voor pleiten, omdat ik dan naast informatieve teksten ook andere typen tekst aan zou kunnen bieden.



Context waarbinnen het leermiddel gebruikt is

Terug naar boven ↑

De afgelopen 20 jaar ben ik werkzaam geweest in de hoogste drie groepen van het reguliere basisonderwijs, waarvan de meeste jaren in groep 8. Al meer dan tien jaar maak ik tijdens mijn lessen gebruik van de methode Goed Gelezen. Over de leerkrachtgebonden lessen binnen ‘Goed Gelezen’ ben ik inhoudelijk tevreden. Met de juiste sturing kun je de leerlingen voldoende leesstrategieën aanbieden. Helaas gebeurt dat niet altijd met interessante en actuele teksten, waardoor de betrokkenheid van de leerlingen gering is. Over de zogenaamde ‘baklessen uit deze methode’ ben ik zeer ontevreden. De meeste kinderen vinden er niks aan. Daarnaast heeft onderzoek aangetoond, dat het leereffect van deze lessen op het begrijpend leesniveau van leerlingen zeer gering is (Bron:Taalpilots; Projectbureau Kwaliteit van de PO Raad). Om die reden ben ik twee jaar geleden begonnen met het gebruik van lessen van Nieuwsbegrip. Het afgelopen jaar heb ik Nieuwsbegrip wekelijks ingezet binnen de lessen van begrijpend lezen. Eén van de twee lessen begrijpend lezen die per week op het lesrooster stonden was hiermee gevuld. Naast Nieuwsbegrip heb ik nog steeds gebruik gemaakt van de methode Goed Gelezen. Omdat ik modelling erg belangrijk vind, heb ik ervoor gekozen om zowel Nieuwsbegrip als Goed Gelezen zoveel mogelijk leerkrachtgebonden aan te bieden. Ik ben van mening dat leerlingen de wijze waarop je een tekst dient aan te pakken van de leerkracht kunnen leren, als deze die wijze stap voor stap voordoet en met de leerlingen doorloopt. Op onze school is Goed Gelezen nog niet afgeschreven, waardoor we uit financieel oogpunt nog geen gebruik kunnen gaan maken van Nieuwsbegrip XL. Indien mogelijk zou ik daar zeker voor pleiten, omdat ik dan naast informatieve teksten ook andere typen tekst vanuit Nieuwsbegrip aan kan bieden.



Leerstofinhoud en -ordening

Terug naar boven ↑

Omdat Nieuwsbegrip wekelijks een nieuwe tekst uitbrengt naar aanleiding van wensen van gebruikers, is het lesmateriaal zeer interessant en actueel. Ik vind de onderwerpen van de lessen dan ook aantrekkelijk. De lengte van de teksten en daaraan gekoppeld de inhoud vind ik mager, hoewel de teksten wel lang genoeg zijn om voldoende oefenstof op te leveren. Om de geringe lengte te ondervangen geef ik los van de informatie in de les over het algemeen veel extra informatie over het onderwerp. Kinderen vragen daar ook om. Nieuwsbegrip geeft zelf overigens ook suggesties voor extra achtergrondinformatie middels links naar sites onderaan de tekst.
De opbouw van de teksten is goed. Ze zijn overzichtelijk in alinea’s ingedeeld en er is duidelijk sprake van een inleiding, een kern en een slot. Het is jammer dat je voor Nieuwsbegrip XL moet kiezen om ook de beschikking te hebben over andere soorten dan informatieteksten.
Over de opbouw van de gehele les ben ik eveneens positief. In de handleiding staat duidelijk hoe je de les het beste kunt geven. Daarmee lukt het mij goed om met de leerlingen de doelstellingen te bereiken, zo blijkt uit de toetsresultaten.

Nieuwsbegrip stelt in de leerlijn vijf leesstrategieën centraal: voorspellen, ophelderen van onduidelijkheden, samenvatten, vragen stellen en aandacht voor relaties en verwijswoorden. Deze vijf strategieën komen steeds één keer per blok van vijf weken aan de orde. Elke volgende keer dat de cyclus wordt doorlopen, neemt de moeilijkheid per leesstrategie een klein beetje toe, zodat de opbouw binnen de leerlijn gewaarborgd is. Er wordt steeds teruggegrepen naar eerdere lessen waarin de strategie aan de orde is geweest. In de handleiding bij elke les geeft men duidelijk aan welke strategie in de betreffende les centraal staat en hoe je die in de les dient te bespreken. De methode sluit met deze werkwijze aan bij moderne inzichten met betrekking tot begrijpend lezen. Het is immers van belang om leerlingen strategieën aan te leren, die ze kunnen gebruiken bij het begrijpend en studerend lezen.

Niet elk kind leert op dezelfde manier. In de handleiding geeft men aan, dat mensen op verschillende manieren intelligent zijn. Om die reden geeft Nieuwsbegrip naast de strategie die centraal staat ook aan op welke verschillende vormen van intelligentie er in de les een beroep wordt gedaan. Nieuwsbegrip zet vanuit de theorie van meervoudige intelligentie acht intelligenties in bij het oefenen met woorden uit de teksten. Vooral bij de latere opdrachten in een les doet Nieuwsbegrip een beroep op meervoudige intelligentie. In de praktijk zijn dit opdrachten die ik minder uitgebreid uitvoer. Wil je het optimale uit deze opdrachten halen, dan zul je een goed timemanagement moeten hebben.



Planning en tijdsinvestering

Terug naar boven ↑

Per week besteed ik ongeveer één uur aan de lessen van Nieuwsbegrip. De methode zelf gaat uit van drie kwartier per les, maar omdat ik vaak extra achtergrondinformatie verschaf, duurt een les bij mij ongeveer een uur. Als je niet kiest voor een uitbreiding van de les, dan is drie kwartier een haalbare tijdsinvestering.
Inhoudelijk kosten de lessen van Nieuwsbegrip niet zo veel voorbereidingstijd. De teksten en de handleiding zijn erg duidelijk en overzichtelijk. Het logistieke aspect van de voorbereiding ervaar ik als minder plezierig. Het kopieerwerk is redelijk tijdrovend en kostbaar, zeker als je met meerdere groepen op je school met de methode werkt en allemaal kopieën nodig hebt bij je lessen. Het nakijkwerk bij de methode valt mee. Het merendeel van de lessen is eenvoudig klassikaal na te bespreken. Nog beter is het om tijdens de onderdelen die kinderen individueel of in groepjes uitwerken directe feedback te geven. Alleen de toetslessen kosten wat meer nakijktijd, maar vergeleken met andere methoden voor begrijpend lezen is dit niet veel.
De extra hulpmiddelen bij de methode, zoals bijvoorbeeld het ‘Stappenplan Luisteren en Kijken’ of het ‘Stappenplan met woordhulp’ vind ik goed. Na een paar keer gebruiken, neemt het effect van dergelijke hulpmiddelen echter wel af. Ik vind dat de methode een wel erg grote nadruk legt op dergelijke hulpmiddelen. Meer variatie in deze middelen zou ik op prijs stellen. Om te voorkomen dat je deze materialen steeds opnieuw moet kopiëren, is het handig om ze te plastificeren.



Didactiek (instructie en werkvormen)

Terug naar boven ↑

Wij proberen op school zoveel mogelijk te werken volgens de principes van het directe instructiemodel. De lessen van Nieuwsbegrip passen uitstekend in die visie. Aan het begin van de les wordt altijd aangegeven wat het doel is en de opbouw van de les is eveneens goed onder te brengen in het overkoepelende instructiemodel.
Binnen de lessen is er een afwisseling van werkvormen. De klassikale activiteiten die veelal leerkrachtgebonden zijn, worden afgewisseld met werkvormen in groepjes of opdrachten die individueel moeten worden uitgewerkt. Ik vind deze afwisseling plezierig. Het is fijn voor de leerlingen en daarnaast biedt het de mogelijkheid om kinderen die extra begeleiding nodig hebben individueel of in kleine groepjes verder te helpen. Ik vind het aantal opdrachten over het algemeen net voldoende. Dat zou mijns inziens wel meer mogen zijn, vooral ook om differentiatiemogelijkheden te bieden aan leerlingen die niet in staat zijn een niveau hoger te werken, maar wel een hoger tempo hebben dan de meerderheid van de groep.



Zelfstandig werken

Terug naar boven ↑

Om de doelen van de les veilig te stellen kies ik er steeds bewust voor om de regie van de les Nieuwsbegrip stevig in de hand te houden. Alleen die onderdelen die in de handleiding worden aangegeven als onderdelen die de leerlingen zelfstandig kunnen uitwerken, laat ik ze daadwerkelijk zelfstandig uitwerken. Het lukt de meeste leerlingen goed om die onderdelen zelfstandig of in kleine groepjes uit te werken. Als leerkracht heb ik dan de gelegenheid om te observeren of ik kan groepjes en individuele leerlingen begeleiden. De terugkoppeling van de opdrachten verloopt vervolgens weer klassikaal. De antwoorden die in de handleiding staan worden tijdens deze terugkoppeling besproken. Er is geen mogelijkheid voor zelfcorrectie.
De toetslessen worden – uiteraard – zelfstandig gemaakt. Het materiaal leent zich hier prima voor en ook zwakkere leerlingen kunnen er goed mee uit de voeten.



Differentiatie

Terug naar boven ↑

Nieuwsbegrip biedt voldoende mogelijkheden voor differentiatie. Kinderen kunnen op verschillende niveaus aan de leerstof werken. Het niveau B sluit goed aan bij leerlingen van groep 8, vandaar dat ik in groep 8 bijna uitsluitend met niveau B werk. Slechts een enkel kind werkt soms in niveau A. Het gaat dan om kinderen met een eigen leerlijn en/of dyslexie. Vaak werken deze kinderen toch graag, met wat meer begeleiding, mee met de rest van de groep. Voor meerbegaafden geldt hetzelfde, hoewel ik die soms met niveau C heb laten werken. Ik vind trouwens dat het niveau B in die zin best breed is en een grote range kinderen uit groep 8 omvat. Een suggestie zou voor mij kunnen zijn, dat er binnen niveau B nog extra differentiatiemogelijkheden worden opgenomen. Zeker voor de sterkere leerlingen bieden de teksten wat weinig uitdaging en diepgang.



Evaluatie (toetsing)

Terug naar boven ↑

Nieuwsbegrip gaat uit van twee toetsmomenten. Het eerste moment is na vijf weken en het tweede na 25 à 30 weken. Ik vind dat aantal toetsmomenten karig. Ze zorgen ervoor dat je goed in staat bent om te beoordelen welke strategieën kinderen al dan niet beheersen, maar bieden te weinig mogelijkheden om tot een beoordeling te komen die je bijvoorbeeld voor het rapport kunt gebruiken. Om die reden heb ik de suggestie vanuit de methode om de laatste les van elk blok van vijf lessen eveneens als toetsles te gebruiken benut. In een half uur tot drie kwartier lukte het de leerlingen goed om de toetslessen af te ronden. De resultaten waren bevredigend te noemen. De beoogde strategie die in het blok aan de orde kwam, werd goed beheerst.



ICT

Terug naar boven ↑

Het leermiddel Nieuwsbegrip wordt volledig digitaal aangeboden. Erg prettig, want daarmee is het mogelijk om zeer actueel te zijn. Gecombineerd met het feit dat leerlingen zelf onderwerpen kunnen aandragen zit het met de betrokkenheid tijdens de begrijpend leesles wel goed. De filmpjes ter illustratie vervullen daarbij een uitstekende ondersteunende functie. De geluidskwaliteit van deze filmpjes vond ik over het algemeen matig, hoewel er wel sprake is van vooruitgang hierin.
Omdat we op onze school niet de mogelijkheid hebben om alle leerlingen tegelijkertijd met de computer aan de slag te laten gaan (een mogelijkheid die we overigens over enkele weken wel zullen hebben gerealiseerd), heb ik de afgelopen jaren steeds veel moeten kopiëren. Dat is best arbeidsintensief en niet goed voor het milieu. Per leerling betekent het een tekst en een opdrachtenblad en voor mezelf de handleiding. Een experiment met de projectie van de tekst op het digibord is me niet goed bevallen. Kinderen vinden het toch prettig om een eigen blad te hebben. Een tweede experiment betrof het projecteren van de opdrachten op het digibord en het maken ervan op een los vel of in een schrift. Bij een aantal lessen is dit zeer goed mogelijk. Er zijn echter ook veel lessen waarbij een schema of tabel moet worden in- of aangevuld. Bij die lessen is projectie van de opdrachten weer minder ideaal.
Ik denk dat ik, zodra het bij ons op school technisch mogelijk is, gebruik ga maken van de computer voor het uitwerken van de lessen. Dat is beter voor het milieu en bespaart kopieerarbeid.



Aansluiting bij identiteit/signatuur school

Terug naar boven ↑

Ik werk op een openbare school. De wijze waarop de onderwerpen in Nieuwsbegrip worden aangeboden passen heel goed in de wijze waarop wij doorgaans onderwerpen onder de aandacht van onze leerlingen brengen. Ik vind de verslaggeving over het algemeen zeer objectief. De teksten gaan veelal uit van een actueel maatschappelijk thema. Dat thema wordt vervolgens van verschillende kanten belicht, zonder suggestief te zijn. Leerlingen worden regelmatig uitgedaagd een kritisch standpunt in te nemen, maar er is steeds ruimte voor discussie. De methode beslist in dezen niet over goed of fout.



Niveau leerling

Terug naar boven ↑

Zoals ik onder het punt differentiatie al heb aangegeven, is het plezierig dat Nieuwsbegrip leerstof op verschillende niveaus aanbiedt. Het niveau B, waarmee ik in groep 8 met name te maken heb, is uitstekend geschikt voor de doelgroep. De teksten zijn behoorlijk eenvoudig, zeker voor de wat sterkere leerlingen, maar lenen zich erg goed voor de doelen die worden beoogd. Doordat de teksten niet zo ingewikkeld zijn, struikelen de minder sterke leerlingen er niet over, en kunnen ook zij de doelen van de les bereiken.
De onderwerpen die in de lessen aan de orde komen, zijn goed toegespitst op de belevingswereld van de kinderen. De redactie kiest immers een actueel onderwerp uit dat door de gebruikers van de methode is aangereikt. Het merendeel van de opdrachten spreekt de kinderen minder aan. Ik vind dat geen probleem. In mijn beleving is Nieuwsbegrip een methode die vooral inzet op de leesstrategieën. Het voor wat betreft de opdrachten aansluiten bij de belevingswereld van het kind zie ik niet als een hoofddoel van Nieuwsbegrip. Om aan de beleving van de leerlingen tegemoet te komen, zit er in elke les wel een wat meer creatieve en open opdracht.



Feedback

Terug naar boven ↑

Zoals ik hiervoor al enkele malen heb aangegeven, vind ik Nieuwsbegrip een fijne methode. Actuele lessen, goed op niveau en perfect sturend richting het aanleren van leesstrategieën. Als nadeel heb ik het kopieerwerk genoemd. Hieronder geef ik de mening weer van twee collega’s: Jasper uit groep 5-6 en Marc uit groep 7. Van een aantal leerlingen uit groep 5-6 heb ik eveneens de mening weergegeven.

Leerkracht groep 5-6 (Jasper)
De methode Nieuwsbegrip is een leerzame methode. De kinderen leren begrijpend lezen maar ze leren ook iets over de actualiteit, twee vliegen in één klap. De methode is mede daardoor aantrekkelijk. Ook de bijbehorende filmpjes spreken de kinderen aan. Het is handig dat er verschillende niveaus zijn zodat je makkelijker kan differentiëren. Ook is het handig dat je gemakkelijk opdrachten kan schrappen voordat je gaat printen. Een groot nadeel van de methode is dat er veel moet worden uitgeprint (wat later weer in de prullenbak verdwijnt).

Leerlingen uit groep 5-6
J.: Ik vind Nieuwsbegrip leuk omdat je alles uit de tekst op moet opzoeken en dan opschrijven. Ik vind woordwebben maken ook leuk om te doen.
D.: Ik vind Nieuwsbegrip een betere methode dan begrijpend lezen omdat het leuker is dan alleen maar lezen en vragen onthouden.
L.: Ik vind Nieuwsbegrip leuker dan begrijpend lezen omdat ik niet al die vragen op papier wil schrijven.
S.: Ik vind Nieuwsbegrip leuk omdat begrijpend lezen uit boek saai is. En anders moest je het moet onthouden. En nu kun je het opschrijven.
L.: Ik vind Nieuwsbegrip leuk want soms zitten er filmpjes bij en de opdrachten zijn altijd erg leuk. Bij sommige opdrachten lees je eerst de tekst, maar moet je eerst de opdracht doen en dan pas lezen. Dit moet er eigenlijk bij staan.
F.: Ik vind het leuk, vooral door de filmpjes. Wij doen het vaak in tweetallen en dat is ook erg leuk. De opdrachten zijn duidelijk. De teksten zijn leuk en erg interessant. De opdrachten waarbij je uit woorden moet kiezen vind ik het leukst!
R.: Ik vind het een beetje leuk. Het stappenplan lezen vind ik minder leuk. De filmpjes zijn wel leuk. De teksten zijn soms wat makkelijk, de opdrachten zijn gemiddeld.

Leerkracht groep 7 (Marc)
De methode is erg prettig om mee te werken. De onderwerpen zijn leuk en interessant voor de kinderen. De teksten zijn van een goed niveau en hierin valt goed te differentiëren. Ik denk alleen wel dat de differentiatie uitgebreider kan. Voor kinderen die in groep 7 zitten en goed kunnen begrijpend lezen is er niet echt een alternatief om moeilijkere teksten en opdrachten aan te bieden. Niveau C is daarvoor net iets te moeilijk. Er zouden eventueel zogenaamde "+opdrachten" gemaakt kunnen worden, waarin sterke kinderen ook worden uitgedaagd.
Wat ik sterk vind aan de methode is de aandacht die er wordt gegeven aan verwijswoorden en aan samenvatten. De stappen die hierin worden ondernomen zijn helder en duidelijk voor de kinderen en ze begrijpen daardoor ook goed hoe deze onderdelen werken, terwijl ze over het algemeen toch als lastig worden ervaren.



Vormgeving

Terug naar boven ↑

De materialen van Nieuwsbegrip zien er netjes verzorgd uit. De teksten zijn overzichtelijk in alinea’s met een eigen titel ingedeeld en de indeling in de vorm van inleiding (dikgedrukt), kern en slot, is in de lay-out goed terug te vinden. De teksten zijn verder geïllustreerd met kleurige plaatjes. Die kleuren zijn vooral leuk als je de teksten op het digibord of op de computer behandelt, want bij het kopiëren vallen de kleuren natuurlijk weg. Ook zwart-wit zijn de plaatjes overigens zeer passend. Vaak vervullen ze daarnaast een functie bij het voorspellen van de inhoud van de tekst, één van de vijf leesstrategieën.

De bladen met opdrachten zijn ook erg overzichtelijk. Er is gekozen voor een strakke indeling en veel schema’s en illustraties die ondersteunend werken. De stappen die de leerlingen achtereenvolgens dienen te doorlopen bij het maken van een opdracht, worden helder en steeds op dezelfde wijze weergegeven. De vormgeving van de opdrachtenbladen is zeer zeker functioneel te noemen. Er wordt bij de lessen van niveau B niet veel gebruik gemaakt van symbolen, maar vooral van tekst. Gezien de overzichtelijke indeling ervaar ik dat absoluut niet als een gemis. Kinderen van groep 7-8 moeten daar mijns inziens mee overweg kunnen.

De handleiding per les tenslotte past in de stijl van de tekst en de opdrachtenbladen. Niet veel symbolen, maar wel een consequente indeling. Bij elke les vind je informatie vooraf met daarin uitleg van de strategie, het CLIB-niveau, de meervoudige intelligenties die aan bod komen. Verder wordt het benodigde materiaal genoemd en wordt per opdracht aangegeven of deze individueel, in groepjes of klassikaal (samen) dient te worden uitgevoerd. Achteraan in de handleiding zijn de antwoorden op de opdrachten terug te vinden.



Aansluiting/afstemming en implementatie

Terug naar boven ↑

Nieuwsbegrip past uitstekend bij de manier waarop wij op onze school binnen andere vakgebieden willen werken. Het is heel goed mogelijk om transfer toe te passen op de leerstofonderdelen die binnen de methode aan de orde komen. De wijze waarop het begrijpen van nieuwe woorden wordt aangepakt pas ik bijvoorbeeld toe bij het de zaakvakken. De link naar taal is met betrekking tot dit voorbeeld ook eenvoudig gelegd, want onze nieuwe methode Taal in beeld hanteert een vergelijkbare strategie.
Voor andere leerstofonderdelen gelden vergelijkbare ervaringen. Vooral de leesstrategieën kan ik heel goed vertalen naar andere talige vakken. Juist door ze te benadrukken in andere vakken, denk ik dat het leereffect dat er vanuit gaat verder wordt versterkt.
De werkwijze van Nieuwsbegrip past, zoals eerder aangegeven, heel goed in ons onderwijsconcept. Vandaar dat de invoering inhoudelijk gezien als vanzelf ging. Een behoorlijke affiniteit met ICT is hiervoor echter wel voorwaarde. Je krijgt alle materialen namelijk digitaal binnen en niet, zoals bij veel andere methodes, in de vorm van een doos met allerhande leerboeken en handleidingen. Indien je goed met de computer overweg kunt, is Nieuwsbegrip een plezierige en, uit oogpunt van invoering, een laagdrempelige methode.



Algemene informatie

Terug naar boven ↑



Voor 'Ervaring' geraadpleegde/gebruikte materialen

  • Algemene handleiding Nieuwsbegrip bij alle versies
  • Diverse lessen Nieuwsbegrip uit schooljaar 2009-2010 (tekst, opdracht, handleiding per les)
  • Filmpjes Nieuwsbegrip in beeld
  • Taalpilots; Projectbureau Kwaliteit van de PO Raad.

Naam/functie evaluator

Erny van Leusden, groepsleerkracht groep 8

Schooltype-groep/leerjaar

PO, groep 8

Datum afronding ervaring

oktober 2010

Reactie uitgever

Terug naar boven ↑

Wat een leuk stuk om te lezen!
Voor de betere lezers in groep 8 raden we de teksten en opdrachten van niveau C aan. Niveau C biedt deze leerlingen de diepgang en uitdaging die ze aan moeten kunnen in hun vervolgonderwijs.

Nieuwsbegrip Basis, zonder Nieuwsbegrip XL, is als aanvullende methode in te zetten. Om die reden is er alleen een begin- en eindtoets bij ontwikkeld. In combinatie met Nieuwsbegrip XL is Nieuwsbegrip een complete methode voor begrijpend lezen en is het aantal toetsmomenten groter: Nieuwsbegrip XL biedt drie methodegebonden leesbegriptoetsen per leerjaar aan. Zoals wordt aangehaald in de ervaring zijn de bloklessen ook in te zetten als toets. Er zijn zeven bloklessen per schooljaar. Daarmee komt het aantal toetsmomenten uit op tien per leerjaar, los van de begin- en de eindtoets die meer als diagnostische toets dienen.



Ervaring: Nieuwsbegrip XL (groep 8)





Samenvatting

Terug naar boven ↑

Nieuwsbegrip XL is een uitdagende methode om de manier van begrijpend lezen nu eens anders aan te gaan pakken. Weg met de saaie teksten en de saaie opdrachtenboekjes maar aansluiten bij de actualiteit en de belevingswereld van de leerlingen. De kinderen zijn betrokken bij hun eigen lessen doordat ze mee kunnen stemmen over het onderwerp van de week. Ict speelt een belangrijke rol en is onmisbaar om de volledige methode te gebruiken. De site heeft een frisse uitstraling en aan alles kun je zien dat er een team heel enthousiaste mensen mee bezig is. Het vraagt wel een omschakeling in de manier waarop je de verschillende leesstrategieën aan gaat bieden. Dat is wel iets waar je je als team vooraf goed in moet verdiepen of wellicht al eens bekeken moet hebben. Alle soorten teksten worden aangeboden en er bestaat voor de leerkracht een grote mate van vrijheid om keuzes te maken binnen de lesstof. Ons team en onze leerlingen zijn er heel tevreden over dat we de boeken aan de kant hebben gelegd en over zijn gestapt naar Nieuwsbegrip XL als methode. Iedereen is weer enthousiast.



Context waarbinnen het leermiddel gebruikt is

Terug naar boven ↑

Twee jaar geleden wilden we als school overstappen op een nieuwe methode voor begrijpend lezen. Wij gebruikten hiervoor de methode Tekstverwerken en dat beviel helemaal niet. De teksten waren niet meer van deze tijd en de kinderen vonden het verschrikkelijk. De leerlingen leerden niet omgaan met de tekst, maar de tekst werd gelezen en de vragen gemaakt en daarmee hield het op. Dit moest de nieuwe methode niet hebben. Het moest uitdagend zijn, meerdere verwerkingsmogelijkheden hebben en interactief zijn. Onze keuze viel in eerste instantie op Nieuwsbegrip en zodra het beschikbaar was zijn we overgestapt op Nieuwsbegrip XL omdat dit een volwaardige methode is. In de groepen maken we gebruik van de stencils van internet (tekst, vragen, handleiding.), de toetsen van internet en het programma Nieuwsbegrip XL voor de leerlingen op de computer. Vaak wordt het weekjournaal of het jeugdjournaal nog als extra beeldmateriaal gebruikt bij het onderwerp van die week.



Leerstofinhoud en -ordening

Terug naar boven ↑

Nieuwsbegrip werkt iedere week met een actuele tekst. De leerlingen kunnen op maandag voor 9.30 uur een onderwerp mailen waarvan ze die week graag een tekst willen. Het betreft altijd een actueel onderwerp dat op dat moment veel in het nieuws is. De redactie van Nieuwsbegrip kiest uit deze inzendingen dan het onderwerp van die week en daarover wordt een tekst gemaakt op verschillende niveaus. Vanaf dinsdagochtend (en soms al maandagmiddag) kun je de teksten en opdrachten downloaden voor de leerlingen. Ook is er steeds bij ieder onderwerp een filmpje te bekijken van Klasse-tv. Ook dit staat op de site. De teksten worden aangeboden met behulp van een stappenplan. Door steeds dit stappenplan te gebruiken kunnen de leerlingen dit ook op andere vakgebieden gaan toepassen waardoor ze meer grip krijgen op teksten en het beter begrijpen.
Na een aantal weken neem je een toets af en aan het einde van het jaar is er ook een toets. Tussendoor kun je bepaalde lessen ook als toetslessen gebruiken. Dit staat dan in de handleiding van de tekst aangegeven. Wij geven de les op dinsdag en daar hebben we ongeveer 45 minuten voor nodig. Daarnaast gebruiken wij dan op donderdag het computerprogramma van Nieuwsbegrip XL en daarvan maken de leerlingen de woordenschatles en de extra les. Dit om ook kennis te maken met andere soorten teksten. Sinds dit jaar (augustus 2010) is het ook mogelijk om alle resultaten van deze computerlessen uit te printen. Je kunt dus controleren of de leerlingen er goed mee bezig zijn.



Planning en tijdsinvestering

Terug naar boven ↑

In onze lessen komt het er op neer dat we op dinsdag meestal een uur aan Nieuwsbegrip werken en dat daar ook veel klassikale delen in zitten. Op donderdag werken de leerlingen veelal zelfstandig op de computer aan Nieuwsbegrip XL en dit neemt ongeveer 45 minuten in beslag. Daarnaast is er ook de mogelijkheid om nog meer opdrachten te doen en bijvoorbeeld het werken met het Nieuws nog verder uit te breiden. Voor onze school is deze manier van werken ideaal omdat we er niet meer tijd in kunnen steken, maar er zijn ook andere keuzes te maken.



Didactiek (instructie en werkvormen)

Terug naar boven ↑

Voor de leerkracht is werken met Nieuwsbegrip een omslag in de manier van omgaan met de lesstof. Daar moet je je wel heel goed van bewust zijn en dat moet iedereen ook willen. Wij volgen er nu met het team een cursus voor waarbij ook video-opnamen worden gemaakt. Nieuwsbegrip werkt met modeling, voordoen door de leerkracht, en dit is toch wel heel anders lesgeven dan normaal gesproken.
Met name in groep 4 en 5 is er een vrij intensieve rol voor de leerkracht weggelegd. De leerlingen moeten in deze groepen leren werken met het stappenplan en met een andere manier van omgaan met teksten. Hierdoor is de rol van de leerkracht vrij groot. Begin groep 4 starten wij nog niet met de methode omdat de teksten dan nog te moeilijk zijn ook al zijn ze aangepast op niveau. Vanaf januari groep 4 wordt er gestart. Als de leerlingen door hebben hoe het stappenplan werkt en hoe ze een tekst moeten benaderen gaan ze steeds zelfstandiger aan de slag. Uiteindelijk werken ze bij ons in groepjes samen in groep 8 en heeft de leerkracht tijd om de zwakkere lezers extra te begeleiden bij de teksten. We hebben de hele methode meteen in de hele school ingevoerd.



Zelfstandig werken

Terug naar boven ↑

Zelfstandig werken is vanaf midden groep 5 heel veel aan de orde. Je moet daar wel zelf je weg in vinden wat voor jou de beste manier van aanpakken is. Groep 4 werkt vanaf januari klassikaal om te leren werken met het stappenplan. Begin groep 5 besteden we daar ook nog heel veel aandacht aan. Deze basis hebben ze echt nodig om daarna steeds zelfstandiger aan de slag te kunnen gaan. Vanaf midden groep 5 gaan de werkvormen uiteen lopen. Teksten worden in groepjes behandeld en daarna de vragen klassikaal gedaan. Of de leerkracht behandelt de tekst nog klassikaal en laat dan de leerlingen de vragen eerst zelfstandig maken en vervolgens worden ze besproken. In groep 8 werken de leerlingen uiteindelijk ook in groepjes aan de teksten. Eén leerling is de groepsleider en begeleidt dit proces. Het werk wordt ingeleverd bij de leerkracht en tijdens deze les heeft de leerkracht tijd om met de taalzwakke leerlingen naar de tekst te gaan kijken. Zelfstandig werken is dus wel mogelijk mits de basis er goed in zit.



Differentiatie

Terug naar boven ↑

De differentiatie is in deze methode wel wat lastiger. Natuurlijk zijn de teksten op verschillende niveaus gemaakt en daarmee breng je al differentiatie aan bij de verschillende groepen. Binnen de groep differentiëren is ook mogelijk. Zo zou je de groepjes die je zelfstandig laat werken op niveau bij elkaar kunnen zetten en zo differentiatie aanbrengen. Wij hebben ervoor gekozen om dit niet te doen en de groep gewoon te verdelen. Wel wordt er aandacht besteed aan de leerlingen die moeite hebben met lezen of met tekstbegrip. De leerkracht neemt vaak deze leerlingen apart voor aparte instructie of begeleiding bij het doornemen van de tekst.



Evaluatie (toetsing)

Terug naar boven ↑

De toetsing doen wij drie maal per jaar. Er is een begintoets (die je na een aantal weken afneemt) en een eindtoets. Deze toetsen staan ook standaard al op de site van Nieuwsbegrip. Daarnaast kun je ook een aantal lessen nog gebruiken als toets. Dit wordt dan van tevoren ook aangegeven in de handleiding. Dit zijn dan ook zelfstandige lessen waarin de leerlingen kunnen laten zien of ze de verschillende strategieën gebruiken. Deze lessen als toets gebruiken is echter niet verplicht dus daar ben je heel vrij in. De toetsen zijn voor de leerlingen heel duidelijk en overzichtelijk en ook weer aangepast op niveau.



ICT

Terug naar boven ↑

Ict is bij deze methode een onmisbaar onderdeel. Als je alleen Nieuwsbegrip gebruikt kun je het nog wel zonder ict stellen, maar bij Nieuwsbegrip XL heb je dit echt nodig. De extra lessen en de site waar de leerlingen in werken staan allemaal online. Wij hebben per groep vier computers staan waar de leerlingen op kunnen werken. Op de dagen dat ze met Nieuwsbegrip achter de computer gaan, gebruiken ze de hele ochtend om achter de computers te rouleren. Maar dan is het ook klaar. Dus in één ochtend hebben dan dertig leerlingen achter de computer gezeten. Met je planning moet je daar wel rekening mee houden dat je deze ochtend niet te veel instructiegevoelige stof aan gaat bieden, want dan kunnen de computers niet de hele tijd bezet blijven.
De lesstof op de site ziet er aantrekkelijk uit. Iedere leerling heeft een eigen inlognaam en wachtwoord en werkt dus in zijn eigen gedeelte. Op dit moment zijn ze nog met de site bezig en wil het wel eens wat traag zijn. Dat is wel vervelend maar zal allicht spoedig worden verholpen.



Aansluiting bij identiteit/signatuur school

Terug naar boven ↑

Wij zijn een openbare basisschool waar we de leerlingen van alle culturen en geloven e.d. iets mee willen geven. Ook willen we de kinderen betrekken bij wat er in de wereld om hen heen speelt. Hierbij is Nieuwsbegrip een uitstekend hulpmiddel. Door de teksten die aansluiten bij het nieuws worden de leerlingen geconfronteerd met de belangrijke gebeurtenissen in de wereld en zijn ze er intensief mee bezig. Door er veel mee te werken wek je ook de interesse op en gaan leerlingen zelf op zoek naar gebeurtenissen waarover ze meer zouden willen weten. Het verhoogt de betrokkenheid en de manier waarop ze in de wereld staan.



Niveau leerling

Terug naar boven ↑

Het niveau van de teksten sluit goed aan bij het niveau van de leerlingen. Begin groep 4 zijn de teksten nog wel erg moeilijk maar vanaf eind groep 4 is het prima te doen. Als de leerlingen vanaf groep 4 leren werken met het stappenplan wordt dit een soort automatisme waar de leerlingen heel goed mee uit de voeten kunnen. Hierdoor kunnen ze heel goed werken met het hogere niveau van de teksten in de andere groepen. Het computerprogramma is ook heel duidelijk. Afgelopen schooljaar is hier nog heel veel aan gedaan waardoor het nu nog beter werkbaar is voor zowel de leerling als de leerkracht. Het is toegankelijk voor iedereen.



Feedback

Terug naar boven ↑

Over het algemeen is iedereen heel enthousiast over de manier van werken van Nieuwsbegrip. Zowel de leerlingen als de leerkrachten zijn blij met de actualiteit van de teksten.
Enkele reacties waren:
Leerlingen:

  • Vet dat het daar over gaat.
  • Wanneer mag ik nu eens een onderwerp mailen?
  • Gelukkig geen saaie teksten meer. -
  • Geen boek gebruiken, joepie!

Leerkrachten:

  • Wat een frisse kijk op het lezen.
  • Het stappenplan is heel duidelijk en als de kinderen dat beheersen gaat het steeds makkelijker.
  • Wat ziet het er netjes uit.
  • Wat knap dat er in zo korte tijd iedere keer weer een actuele tekst kan komen.

Natuurlijk lopen we ook wel tegen wat moeilijkheden aan. De manier van aanbieden van de stof was voor een aantal leerkrachten toch wel moeilijk. Daarom zijn we een cursus gaan volgen en worden we begeleid in een traject om dit op een goede manier aan te bieden. Ook heb je er wel wat meer kopieerwerk van omdat je toch iedere week de teksten weer binnen moet halen. Het grootste euvel waar we op dit moment tegenaan lopen is de traagheid van de site.



Vormgeving

Terug naar boven ↑

De site is verbeterd en ziet er qua vormgeving heel aantrekkelijk en duidelijk uit voor de leerlingen en leerkrachten. Je kunt in één oogopslag zien waar je je materiaal kunt vinden. De teksten en vragen en opdrachten kun je in kleur of in zwart/wit afdrukken. Dus die aantrekkelijkheid kun je zelf bepalen. Wel zitten er altijd plaatjes bij de tekst of foto’s ter verduidelijking. Dit zijn altijd plaatjes die met de tekst te maken hebben en dus ook horen bij je les.



Aansluiting/afstemming en implementatie

Terug naar boven ↑

We werken nu twee jaar met Nieuwsbegrip waarvan één jaar met Nieuwsbegrip XL. Het doel dat we hadden om onderwijsaanbod te hebben dat meer past bij deze tijd hebben we in ieder geval bereikt. Het grootste deel van de leerlingen is enthousiast over de methode en over de actualiteit van de teksten. Het leeft veel meer. Of de eindresultaten uiteindelijk ook hoger uit zullen vallen, moeten we nog afwachten. Daarvoor werken we nog te kort met deze methode.



Algemene informatie

Terug naar boven ↑



Voor 'Ervaring' geraadpleegde/gebruikte materialen

Nieuwsbegrip site

Naam/functie evaluator

Jolanda van Dijk, leerkracht groep 8

Schooltype-groep/leerjaar

groep 8

Datum afronding ervaring

15 september 2010

Reactie uitgever

Terug naar boven ↑

Reactie bij het stukje Evaluatie:
Nieuwsbegrip XL biedt op drie momenten in het schooljaar een methodegebonden leesbegriptoets. De leerkracht kan op XL zelf woordenschattoetsen samenstellen en daarbij zelf de frequentie en het aantal te toetsen woorden bepalen.

En reactie bij stukje ICT:
Om aan de scholen tegemoet te komen die nog niet over voldoende computers beschikken, zijn de lessen waarin andere tekstsoorten behandeld worden en de woordenschatlessen van Nieuwsbegrip XL zowel digitaal te maken, als uitgeprint op papier. Dit geldt ook voor de woordenschattoetsen die de leerkracht zelf kan samenstellen.



Analyse

Analyse methoden PO kerndoelen (en didactiek): Methodeanalyse Nieuwsbegrip





Toelichting

Terug naar boven ↑

SLO heeft als taak een bijdrage te leveren aan de kwaliteit van het onderwijs door scholen te informeren over de voor primair onderwijs beschikbare methoden. SLO heeft daarom enkele projecten uitgevoerd waarin zij beschrijvingen en analyses van methoden heeft gemaakt. Mede op verzoek van de Inspectie van het Onderwijs zijn methoden geanalyseerd op kerndoelen (herziening 2006) en bij een aantal methoden ook op didactiek. Aan de hand van een aantal vragen wordt per methode beschrijvende informatie gegeven over hoe deze aspecten in de methode terug te vinden zijn. Daarnaast wordt de informatie beknopt in een tabel weergegeven. Scholen kunnen de informatie gebruiken bij het kiezen van een methode die het beste bij hun school past. Maar ook om na te gaan in hoeverre de gebruikte of aan te schaffen methode aan de kerndoelen voldoet.

Methodeanalyse Nieuwsbegrip



Laat uw reactie en/of beoordeling achter:



CAPTCHA image sould be here




Verstuur

Beoordeling:



Vandaag